Vinç Kantarı ve Dinamometre

Vinç kantarı, vincin kancasına asılan elektronik veya mekanik sisteme sahip olan ve ucundaki kancaya asılmış yükün ağırlığını ölçüp ekranında (kadranında) gösteren tartım mobil tartım cihazıdır. “Vinç baskülü” veya “askı kantarı” olarak da adlandırılır.

0,3 ton, 0,6 ton, 1 ton, 2 ton, 5 ton, 10 ton, 20 ton, 30 ton ve 50 ton kapasiteli modelleri bulunmaktadır. Yapısında yük hücresi, LED ekran, askı halkası ve kanca yer alır.

Vinç kantarları genellikle tavan vinçleri olan işyerlerinde pratik tartım yapmaya elverişli olduklarından tercih edilirler. Vinç kantarında yapı itibariyle

– üstte askı halkası,
– ortada yükü algılayan “yük hücresi” ve algılanan yükü gösteren “ekran”,
– altta ise kanca bulunur. 

Bazı gelişmiş vinç kantarı modellerinde radyo frekanslı uzaktan kumanda ve entegre yazıcı bulunur.

Örneğin NAGATA marka vinç kantarlarının entegre yazıcıya sahip modelleri vardır ve doğrudan kendi üzerlerinden fiş çıkarırlar.

Vinç kantarı, kaldırılan yükün ağırlığını anında öğrenmeyi sağlar.

• Zaman kazandırır,
• Yer işgal etmez,
• Kolay taşınır,
• Hassas tartım yapar,
• Endüstriyel ortama uygundur.
  

   

Sabit platform kantarlarına alternatif olarak özellikle tavan vinçli işletmelerde tercih edilir.

Bir vinç kantarı seçiminde en önemli nokta sağlamlık ve doğru ölçüm sonuçlarıdır. 
Bazı vinç kantarları plastik gövdeye veya sac kasaya sahiptir. Bunlar endüstriyel ortamlarda çok çabuk yıpranırlar. Kalın döküm alüminyum gövdeli ürünler tercih edilmelidir. Bunlar hafif olur ve darbeye dayanım gösterir.

Askı halkası ve kanca kalitesi önemlidir. Özellikle kancaların dövme çelikten uluslararası alanda tanınmış bir üretici tarafından üretilmiş ve CE onaylı olması çok ama çok önemlidir. 

Bunun haricinde:

• Kantarın yüksek çözünürlüğe sahip olması (küçük tartım adımları için 1/5000), 
• Doğrusallığının iyi olması
• Ölçüm sonuçlarında  tekrarlanabilirlik göstermesi (aynı ürünü her kaldırmada aynı ağırlığı okuma),
• Tam şarj sonrası uzun kullanım süresi sağlaması,
• Ekranın gündüz parlak ışıklı ortamda dahi uzaktan rahat okunabilmesi,
• Uzaktan kumandasının çekim mesafesinin yeterli gelmesi (Radyo frekanslı tercih edilmelidir),
• Vinç titreşim veya sallantı yapsa da ekrandaki değerin kendini çabuk sabitlemesi (sallantı bitinceye kadar beklemeye gerek olmamalıdır),
• Vinç kantarının doğrudan vinç kancasına asılabilmesi için yeterli büyüklükte askı halkasına sahip olması,
• Kancasının ağız açıklığının ve kanca içinin yükleri rahat asmak için büyük olması,
• Aşırı yüklemede uyarı vermesi,
• Aküyü çıkarmadan şarj etmeye imkan vermesi gerekir.

Vinç kantarı seçimi yapılırken hangi kapasitenin seçileceği ihtiyaca göre değişmekle birlikte şu noktalar göz önünde bulundurulmalıdır:

• Vincin kaldırma kapasitesi nedir?
• Yüklerin ağırlıkları ne kadar civarındadır? 
• Kaç KG’lık tartım adımları yeterli gelir?

Şu an daha düşük yüklerle tartım yapma ihtiyacında olabilirsiniz. Ancak, vincinizin kaldırma kapasitesi ne ise o değerde bir kantar almanız avantajınıza olacaktır:

• Vincin kancasına takabileceğinizden emin olursunuz (küçük kapasiteli bir vinç kantarının askı halkası ebadı vincin kancasına küçük gelebilir),
• Daha ağır yükleri de tartmanız mümkün olur, 
• Aşırı yük asılması engellenmiş olur.

Fabrika personeli yalnızca vincin kapasitesine bakarak kaldırma işi yaptığında kantara kapasitesi üzerinde yük bindirebilir. Bu durum kantarın arızalanmasına yol açabileceği gibi ciddi kaza oluşumlarına sebebiyet verebilir. Vincin kapasitesine eş kapasitede bir vinç kantarı bunu engeller.

Hassasiyet: Tartım adımları aralığı ne kadar düşük olursa o kadar hassas tartım yapılır. Küçük tartım adımları isteniyorsa ya daha düşük kapasiteli bir ürün seçilmesi gerekir yada yüksek hassasiyete sahip vinç kantarı seçilmelidir.

Örneğin NAGATA vinç kantarları 1/1000, 1/2500, ve 1/5000  hassasiyet seçim butonuna sahip olduklarından hassas tartım yapma açısından çok avantajlıdırlar. Söz gelimi 5 tonluk  normal bir vinç kantarı 2 KG tartım adımlarına sahipken 5 tonluk bir NAGATA vinç kantarı 1 KG’lık adımlarla tartım yapabilmektedir!

Vinç kantarlarında yaygın olarak 1/2500 veya 1/1000’lik hassasiyet söz konusudur. Bu değere “çözünürlük” denmektedir. Bunun anlamı şudur: 1/2500 çözünürlüğe sahip 2,5 tonluk bir kantarda ekranda 1 Kg tartım aralıklarıyla ölçüm değeri okunur. Piyasadan alınacak sıradan 10 tonluk bir vinç kantarında tartım adımları 5 KG olur.

Kamyon kantarıyla karşılaştırıldığında bu değer yeterli gelebilir.  Ancak, daha yüksek hassasiyete sahip vinç kantarları da vardır. Örneğin Uting Elektronik firmasının distribütörlüğünü yaptığı NAGATA vinç kantarları ve DILLON dinamometreleri 1/5000 gibi üstün bir çözünürlüğe sahiptir.

Evet. Bir vinç kantarı alındığında kalibre edilmiş olduğunu gösteren bir belgenin çıkması gerekir. Ancak, piyasadan alınan birçok üründe ya bu belge hiç çıkmamaktadır ya da ürün yanında kalibrasyon sertifikası adıyla basit bir matbu belge gelmektedir. 

Kaliteli bir vinç kantarı satın alındığında kalibrasyon sertifikasında sertifika numarası, kalibrasyonu yapan kuruluş adı, cihazın yaptığı ölçümlerin toleranslar dahilinde olduğu, kalibrasyonu yapanın isim ve ıslak imzası görülebilmelidir. 

Nagata ve Dillon gibi markalı ürünlerde kalibrasyon sertifikaları ıslak imzalı olup kullanılan kalibrasyon ekipmanları onaylı olup geriye dönük izlenebilirlikleri vardır. 

Evet, bazı vinç kantarı modelleri tartım fişi basmaya imkan verir. Genellikle ilave bir yazıcıya vinç kantarından sinyal gönderilerek fiş basılabildiği görülmekteyse de yaptığımız firma ziyaretlerinde gözlemlediğimiz kadarıyla, endüstriyel ortamlarda ortalıkta bir yazıcı bulunması dezavantajlı olmaktadır. Onun yerine doğrudan vinç kantarı içinden fiş çıkması tercih edilmektedir. 

Uting Elektronik tarafından sunulan Nagata vinç kantarlarında entegre yazıcı bulunmaktadır ve kantar fişlerinde 

– Firma adı ,adresi, telefonu,

– Ağırlık bilgisi,

– Barkod,

-Ürün adı

 fişte yer almaktadır. Kantar fişi kendiliğinden yapışkanlı etiket olabilmektedir.

Vinç kantarları normalde yağlama ve ayarlama tarzı herhangi bir bakım gerektirmemekle beraber her kullanım öncesinde gözle kontrol edilmeleri, belli periyodlarla dayanım testine tabi tutulmaları gerekir. Gözle yapılan kontrolde pim kopilyalarının yerinde olduğu, gevşek veya çatlak herhangi bir parça bulunmadığı, kanca emniyet dilinin yerinde ve çalışır durumda olduğu, kanca ağzının açılmamış olduğunu görmek önemlidir. Vincin kontrolleri nasıl ki belli periyodlarla makine mühendisleri odasından gelen uzmanlarca yapılıyorsa, vincin bir uzantısı şeklinde görülmesi gereken vinç kantarının aynı şekilde test ve kontrole tabi tutulması yasal mevzuat gereğidir.

Vinç kantarı için kullanım sıklığına göre belli periyodlarla kalibrasyon kontrolü yapılmalıdır. Kalibrasyon geçerlilik süresi genellikle bir yıldır. Bazı firmalar satışını yaptıkları ürünler için kalibrasyon hizmeti de verirler. Örneğin Uting Elektronik distribütörlüğünü yaptığı vinç kantarları ve dinamometreler için hem onarım hem de piyasaya göre indirimli fiyatlarla kalibrasyon hizmeti veren bir kuruluştur.

Bir vinç kantarı uzun süre kullanılmayacaksa aküsünün/akülerinin  çıkarılması önerilir. Akülerin dolu halde bekletildiğinden emin olunmalı, gerekirse birkaç haftada bir şarj edilmelidir.